Skip to contentसामग्री पर जाएँ
संस्कृत विद्याSanskrit Vidya

अशोक

Aśoka · Sanskrit name for boys

Report a problem on this pageइस पृष्ठ की समस्या बताएँ

Aśoka Boysलड़के

Readings of the Sanskrit wordसंस्कृत शब्द के अर्थ

the tree Jonesia Asoka Roxb. (a tree of moderate size belonging to the leguminous class with magnificent red flowers) [1]

More recorded meaningsअन्य दर्ज अर्थ

name of a minister of Rāma [2]

not causing sorrow [3]

अशोक [4]

puṃ, (nāsti śoko yasmāt .) svanāmakhyātapuṣpavṛkṣaviśeṣaḥ । tatparyyāyaḥ । śokanāśaḥ 2 viśokaḥ 3 vañjuladrumaḥ 4 vañjalaḥ 5 madhupuṣpaḥ 6 apaśokaḥ 7 kaṅkelliḥ 8 kelikaḥ 9 raktapallavaḥ 10 citraḥ 11 vicitraḥ 12 karṇapūraḥ 13 subhagaḥ 14 dohalī 15 tāmrapallavaḥ 16 rogitaruḥ 17 hemapuṣpaḥ 18 rāmā 19 vāmāṅghrighātanaḥ 20 piṇḍīpuṣpaḥ 21 naṭaḥ 22 pallavadruḥ 23 । asyaguṇāḥ śītalatvaṃ । hṛdyatvaṃ । pittadāhaśramāpahatvaṃ । gulmaśūlodarādhmānanāśitvaṃ । kṛmikārakatvañca । iti rājanirghaṇṭaḥ ॥ asya paryyāyaguṇāḥ । “aśoko hemapuṣpaśca vañjulastāmrapaplavaḥ । kaṅkelliḥ piṇḍapuṣpaśca gandhapuṣpo naṭastathā ॥ aśokaḥ śītalastikto grāhī varyyaḥ kaṣāyakaḥ । doṣāpacītṛṣādāhakṛmiśoṣaviṣāsrajit” ॥ iti bhāvaprakāśaḥ ॥ asya kalikābhakṣaṇavidhiraśīkāṣṭamīśabde draṣṭavyaḥ ॥ (yoṣitāṃ sanūpuracaraṇaprahāreṇa aśokānāṃ puṣpodgamo bhavatīti kavisamayaprasiddhiḥ । yaduktam । “pādāghātādaśokaṃ vikasati vakulaṃ yoṣitāmāsyamadyaiḥ” । iti sāhityadarpaṇe । aparañca । “pādāhataḥ pramadayā vikasatyaśokaḥ śokaṃ jahāti vakulo mukhaśīdhusiktaḥ” । aparañca । “sanūpuraraveṇa strīcaraṇenābhitāḍanam । dohadaṃ yadaśokasya tataḥ puṣpodgamo bhavet” ॥ kumārasambhave 'pi । “asūta sadyaḥ kusumānyaśokaḥ” । iti ॥ “kusumaṃ kṛtadohadastvayā yadaśoko'yamudīrayiṣyati” । iti raghuvaṃśe । “aśokavalkalakvāthaṃ śṛtaṃ dugdhaṃ suśītalaṃ । yathābalaṃ pibetprātastīvrāsṛgdaranāśanaṃ’ ..” iti vaidyakacakrapāṇisaṃgrahaḥ ॥ “aśokavalkalaprasthaṃ toyāḍhake vipācitaṃ । tena pādāvaśeṣeṇa jīrakeṇa tathaiva ca ॥ ghṛtaprasthaṃ pacedetatprakṣipya ca tathāparaṃ । taṇḍulāmbūnyajākṣīraṃ prasthaṃ prasthaṃ pṛthak pṛthak ॥ keśarājarasasyāpi prasthamekaṃ bhiṣagvaraḥ । jīvanīyaiḥ piyālaiśca parūṣasaralāñjanaiḥ ॥ yaṣṭyāhvāśokamūlañca mṛdvīkā ca śatāvarī । taṇḍulīyakamūlañca kalkairetaiḥ palārddhakaiḥ ॥ śarkarāyāḥ palānyaṣṭau garbhadantvāśucūrṇitaṃ । puṣyāyogena tatpītaṃ nihanyāt sarvvadoṣajaṃ ॥ śvetaṃ kṛṣṇaṃ tathā nīlaṃ pradaraṃ hanti dustaraṃ । kukṣiśūlaṃ yoniśūlaṃ pṛṣṭhaśūlañca dāruṇaṃ ॥ mandāgnimaruciṃ pāṇḍuṃ kṛśatāṃ śvāsakāsināṃ । aśokaghṛtametattu vikhyātaṃ strīgadeṣu ca” ॥ * ॥ aśokaghṛtaṃ ॥ * ॥ iti vaidyakasnehamālikāyāṃ ..) [5]

strī, pāradaṃ । iti medinī ॥ śokarahite tri ॥ [6]

aravinda, cūta, navamallikā, nīlotpala, unmādana, tāpana, śoṣaṇa, stambhana, sammohana [7]

vañjula [8]

Add to my notesमेरे नोट्स में जोड़ें

Show in the Dictionaryशब्दकोश में देखेंAll Sanskrit namesसभी संस्कृत नाम