Skip to contentसामग्री पर जाएँ
संस्कृत विद्याSanskrit Vidya

जैमिनि

Jaimini · Sanskrit name for boys

Report a problem on this pageइस पृष्ठ की समस्या बताएँ

Jaimini Boysलड़के

Add to my notesमेरे नोट्स में जोड़ें

Readings of the Sanskrit wordसंस्कृत शब्द के अर्थ

name of a man

Sourceस्रोत

Digital Corpus of Sanskrit (DCS), lexicon table lookup/dictionary.csv · DCS dictionary.csv id 170124, sense 1 of 1 Source recordमूल अभिलेख

N. of a celebrated sage and philosopher, founder of the Mīmāṃsā school of philosophy (properly pūrvamīmāṃsā); mīmāṃsākṛtamunmamātha sahasā hastī muniṃ jaiminiṃ Pt. 2. 23.

Sourceस्रोत

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary (1890), Cologne Digital Sanskrit Dictionaries edition · Apte p. 517, col. 3, Cologne entry L14057, printed headword jaiminiḥ Source recordमूल अभिलेख

jaimini m. (= ˚mani) N. of a celebrated sage and philosopher (he was a pupil of Vyāsa [who made over to him the SV.; BhP. i, 4, 21; VāyuP.] SāmavBr.; MBh. i f., xii; and was Udgātṛ priest at Janamejaya's snake-sacrifice, i, 2046; and was founder of the Pūrva- or Karma-Mīmāṃsā, Pañcat.; Madhus.), ĀśvGṛ. iii, 4

Sourceस्रोत

Monier Monier-Williams, A Sanskrit–English Dictionary (1899), Cologne Digital Sanskrit Dictionaries edition · MW p. 425, col. 1, Cologne entry L80226, sense 1 Source recordमूल अभिलेख

जैमिनि

Sourceस्रोत

Samsaadhanii Sanskrit–Hindi tables (scl, MT/data/hi: noun.txt, verb.txt, avy.txt), revision 1ec51dc4cbfecf271e4f3cb0bba41f25b5921572 · MT/data/hi/noun.txt, line 4876 Source recordमूल अभिलेख

puṃ, muniviśeṣaḥ । sa vedavyāsaśiṣyaḥ uttaramīmāṃsākarttā bhāratakṛt vajravārakaśca । yathā, purāṇavacanam । “jaiminiśca sumantuśca vaiśampāyana eva ca । pulastyaḥ pulahaścaiva pañcaite vajravārakāḥ ..”

Sourceस्रोत

Rādhākāntadeva, Śabdakalpadruma, Cologne Digital Sanskrit Dictionaries edition · SKD p. 2, col. 5, Cologne entry L13833, printed headword jaiminiḥ Source recordमूल अभिलेख

pu0 munibhede sa ca sāmavede vedavyāsaśiṣyaḥ yathāha bhāga0 13 । 6 । 9 । “sāmnāṃ jaiminaye prāha tathā chando gasaṃhitām” sa ca dahrmamīmāṃsāṃ praṇītavān । tacca śāstraṃ dvādaśādhyāyātmakam । tatpratipādyaviṣayāścādhikaraṇamālāyāṃ mādhavācāryyeṇa saṃgṛhītā yathā “dharmo dvādaśalakṣaṇyā vyutpādyastatra lakṣaṇaiḥ । pramāṇabhedaśeṣatvaprayuktikramasaṃjñakāḥ । adhikāro'tideśaśca sāmānye na viśeṣataḥ । ūho'bādhaśca tantraṃ ca prasaṅgaścoditāḥ kramāt” । “lakṣaṇānyadhyāyāḥ । dvādaśānāṃ lakṣaṇānāṃ samāhāro dvādaśalakṣaṇī । tādṛśasya dvādaśādhyāyopetasya śāstrasya dharmo viṣayaḥ । pramāṇādayaḥ prasaṅgāntā dvādaśa padārthāḥ kramāddvādaśānāmadhyāyānāṃ viṣayāḥ । tatra prathame'dhyāye vidhyarthavādādirūpaṃ dharme pramāṇaṃ nirūpitam । dvitīye yāgadānādikarmabhedaḥ । tṛtīye prayājādīnāṃ darśapūrṇamāsādyarthatvena taccheṣatvam । caturthe godohanasya puruṣārthatvaprayuktyānuṣṭhānam na tu kratvarthatvaprayuktyetye vamādayaḥ । pañcame kramaniyatividheyatvādayaḥ । ṣaṣṭhe karturadhikāro nāndhāderityādayaḥ । saptame samānamitaracchyenenetyādipratyakṣavacanenāgnihotrādināmtānumitavacanena ca sāmānyato'tideśaḥ । aṣṭame sauryyaṃ caruṃ nirvapedityatra nirvāpastaddhitena devatānirdeśa ekadevatātvamauṣadhadravyakatvamityādiliṅgenāgneyapuroḍāśetikarttavyataiva nānyasyetyevamādirviśeṣato'tideśaḥ । navame prakṛtāvagnayejuṣṭaṃ nirvapāmīti paṭhite mantre vikṛtau sauryyacarāvagnipadaparityāgena sūryya padaprakṣepeṇa ca sūryāya tvā juṣṭaṃ nirvapāmītyevamādyūhaḥ । daśame kṛṣṇaleṣu codakaprāptasyāvaghātasya vituṣīkaraṇāsambhaveva lopa ityevamādirbādhaḥ । ekādaśe bahūnāmāgne yādīnāṃ pradhānānāṃ sakṛdanuṣṭhitena prayājādyaṅgenopakāra ityādi tantram । dvādaśe pradhānasya paśorupakārāyānuṣṭhitena prayājādyaṅgena vaśvaṅgapuroḍāśe'pyupakāra ityādiprasaṅgaḥ । pādānāmasādhāraṇaṃ viṣayaṃ darśathati” “vidhyarthavādasmṛtayonāma ceti caturvidham । prathamādhyāyagaiḥ pādaiścaturbhirmānamīritam” “prathame pāde vidhirūpaṃ mānamīritam । dvitīye'rthavādarūpam । arthavādo mantrasyāpyupalakṣaṇam । tṛtīye smṛtirūpam । smṛtirācāramapyupalakṣayati । caturthe udmiccitrādināmarūpam” “upoddhvātaḥ karmabhedamānaṃ tasyāpavādagīḥ, । prayogabheda ityote vitīyādhyāyapādagāḥ” । dvitīyādhyāyasya prathame pāde ākhyātamevāpūrvabodhakamapūrvasadbhāva ityādikaḥ karmabhedacintopayukta upodghātī varṇitaḥ । dbitīye dhātubhedapunaruktyādibhiḥ karmabhedaḥ । tṛtīye rathantarādīnāṃ karmabhedaprāmāṇyāpavādaḥ । caturthe nityakāmyayoḥ prayogayorbhedaḥ” । “śrutirliṅgaṃ ca vākyādi virodhaprtipattayaḥ । anārabhyoktibahvarthastrāmyarthā …

Sourceस्रोत

Tārānātha Tarkavācaspati, Vācaspatya, Cologne Digital Sanskrit Dictionaries edition · VCP p. 3145, col. 2, Cologne entry L21447, printed headword jaimini Source recordमूल अभिलेख

Show in the Dictionaryशब्दकोश में देखेंAll Sanskrit namesसभी संस्कृत नाम